Op Spellenspektakel Utrecht 2025 mocht ik kennismaken met Alexander Kneepkens, mede- oprichter van Jolly Dutch. Ze stelden daar met trots hun nieuwe spel Kuldhara voor. Als je graag meer te weten komt over de visie en waarden van Jolly Dutch zijn, kan je het interview hier bekijken. Het geeft een schets weer van hoe Jolly Dutch is opgericht en hoe belangrijk het ecologische aspect voor de oprichters ervan is. Daarom ben ik ook verheugd om dit spel te kunnen bespreken.

Beoordeling

Algemeen	9.5
Het Verhaal	10
Spelsysteem	10
Ontwerp en kunst	9
Herspeelbaarheid	9

Kuldhara is een vlot toegankelijk puzzel-familiespel voor 1 tot 4 spelers vanaf 8 jaar. Het heeft een behapbare speeltijd van 30 minuten per speler.

Het verhaal

Kuldhara was een dorpje, diep in de Tharwoestijn gelegen in Rajasthan, India. Toen de druk van heerser Zalim Singh toenam, besloten de dorpsbewoners hun dorp te verbranden en als schaduwen in de nacht te verdwijnen. Zalim Singh was niet alleen een onmenselijke leider die de inwoners onderdrukte, maar hij eiste ook de dochter van de dorpsleider op. Dit wilden de dorpsbewoners niet laten gebeuren.
Dit gebeurde 200 jaar geleden, maar de geruchten en legendes over vloeken en verborgen edelstenen leven nog steeds voort. Ook nu blijft het een spookstad van achtergelaten huizen en lege straten.

Kruip in de huid van een onverschrokken woestijnrover die zijn kans wil wagen om overdag edelstenen uit de ruïnes naar boven te halen om ze om te smeden tot prachtige sieraden. Maar… ook de woestijnrover weet dat hij weg moet zijn alvorens het donker wordt!

Bij deze expeditie is het belangrijk je watervoorraad zorgvuldig te beheren in de zinderende hitte van de woestijn. Elke actie kost water, je acties zijn dus beperkt. Wanneer je de juiste edelstenen hebt, rep je dan maar naar je kamp om deze te smeden tot waardevolle sieraden.

Het doel is om als woestijnrover zoveel mogelijk waardevolle sieraden te smeden vóór zonsondergang!

Spelregels

Het spel speelt zich af over vier fases van de dag: de ochtend, middag, namiddag en avond. Wanneer de fase van de avond doorlopen is, eindigt het spel.

Wanneer een fase van de dag aanbreekt, start je met een nieuwe watervoorraad van 15 druppels water. Doorheen de fase die aangebroken is, zal je dit water inzetten om verschillende stappen te zetten. Wanneer iedereen zijn water heeft opgebruikt of iedereen gepast heeft, breekt de nieuwe fase van de dag aan. Daarvoor worden er enkele acties uitgevoerd:
De draaischijf wordt met de klok mee naar de volgende positie gedraaid, de rondemarker gaat één stap vooruit en iedereen vult zijn watervoorraad aan tot 15 druppels. De speler met de startspelersfiche is als eerste aan de beurt.

Wanneer je aan de beurt bent, kies je om te spelen of te passen.

Passen: Je mag passen wanneer je geen acties meer wenst uit te voeren. Als je watervoorraad opgedroogd is, kan je niet anders dan te passen. Pas je nog vóór je water op is, dan laat je je watervoorraad leeglopen tot 0. Deze fase van de dag speel je niet meer mee. Ben je de eerste die gepast heeft in deze fase van de dag? Dan krijg je de startspelersfiche zodat jij bij het aanbreken van het nieuwe dagdeel als eerste mag beginnen.

Spelen

Een spelbeurt bestaat uit de volgende stappen:

• Stap 1: 1 of 2 acties uitvoeren:( verplicht)Je kan kiezen uit 4 verschillende actiemogelijkheden: reizen, edelstenen opgraven, edelstenen lossen en een sieraad maken. Let op: elke actie kost je water, dus het is belangrijk je watervoorraad in de gaten te houden. Het is toegelaten om twee keer dezelfde actie uit te voeren tijdens je beurt.

• Reizen: Je kan je dromedaris naar een locatie naar keuze op het bord bewegen. Je kan voorbij meerdere locaties gaan in 1 beurt. Let wel: elke locatie die je voorbijgaat, kost 1 extra waterdruppel.
• Edelstenen opgraven: Je kan één of twee edelstenen opgraven uit de ruïne waar je dromedaris zich bevindt en deze in de mand van je dromedaris leggen. Zijn er geen edelstenen meer aanwezig? Dan heb je pech en zal je moeten gaan reizen. De waterkosten per edelsteen zijn afhankelijk van de grootte ervan.
  Let op: je dromedaris kan niet zomaar tonnen edelstenen vervoeren. In de mand zijn er 6 vakjes. Dit wil zeggen dat je bv. 1 grote edelsteen (3 vakjes), een medium edelsteen (2 vakjes) en een kleine edelsteen (1 vakje) kan vervoeren. Geen plaats meer? Dan moet je dringend edelstenen gaan lossen.
• Edelstenen lossen: Deze actie kost 1 waterdruppel, ongeacht hoeveel edelstenen je lost. Let wel: dit kan enkel wanneer je met je dromedaris in je kamp bent aangekomen. Daar moet elke edelsteen die je lost een plaats krijgen op je werkblad. Dit kan op elk zeshoekig veld waar nog geen steen op ligt.
  Belangrijk: zodra de edelstenen op je werkblad geplaatst zijn, kan je ze niet zomaar verplaatsen, tenzij je één van je vijf gereedschapstokens inzet (zie stap 2). Let dus goed op.
• Een sieraad reserveren: Je mag maximaal twee gereserveerde sieraden tegelijkertijd hebben op je bord. Wat belangrijk is om mee te nemen: wanneer het spel eindigt en je hebt gereserveerde sieraden nog niet kunnen afwerken, tellen deze waarden als minpunten bij de puntentelling.
  Een sieraad reserveren kost altijd 1 waterdruppel. Je kan een sieraad reserveren door een zichtbare sieraadkaart te kiezen van het bord. Deze leg je dan op één van de twee vakken linksboven op je werkbank. Je kan er ook voor kiezen om de drie bovenste kaarten van een stapel te trekken en te kiezen of je één van deze sieraden wil reserveren. Indien je dit niet wenst, leg je de getrokken kaarten terug onderaan de stapel.

• Stap 2:Gereedschap gebruiken: (optioneel):

Je mag één of meerdere gereedschapstokens inleveren om veranderingen aan je werkbank uit te voeren. Voor elk ingezette gereedschapstoken mag je 1 aanpassing uitvoeren. Maar… elk gereedschapstoken kan maar 1 keer over het gehele spel ingezet worden. Heb je op het einde van het spel nog één of meer tokens over? Elke token fungeert ook als een punt.

Je kan kiezen om de volgende aanpassingen aan te brengen:

• Verplaatsen: verplaats de inhoud van een gekozen veld naar een ander leeg veld op je werkbank
• Verwisselen: verwissel de inhoud van twee gekozen velden met elkaar.
• Kleur omwisselen: wissel de inhoud van je veld om naar een andere kleur uit één van de ruïnes.
• Velden leegmaken: verwijder de inhoud van maximum 3 velden op je werkbank.
• Watervoorraad aanvullen: ontvang 3 waterdruppels om te gebruiken in de actiefase van je volgende beurt.

• Stap 3: Sieraden maken (optioneel)

Je kan een sieraad maken wanneer je de edelstenen op je werkbank in het juiste patroon hebt gerangschikt. Elke edelsteen en beschermtegel moet exact op je werkbank liggen zoals op de kaart aangegeven. Je mag het patroon wel draaien en/of spiegelen. Gebruik voor het maken van een sieraad een open sieraadkaart op het bord of één van je gereserveerde sieraden op je werkbank. Doorloop de volgende stappen:

• Duid het patroon aan op je werkbank (bij kaarten van niveau 2 en 3 heb je ook beschermtegels nodig).
• Neem de bijbehorende sieraadkaart en leg deze naast je werkbank
• Neem een beschermtegel: wanneer op je sieraadkaart aangegeven staat dat je een beschermtegel krijgt (rechtsboven), kies dan een beschermtegel in een kleur naar keuze. Je moet deze beschermtegel meteen op een veld naar keuze, een leeg veld of een veld met een edelsteen van dezelfde kleur, op je werkbank leggen. Deze beschermtegel beschermt de edelsteen gedurende het hele spel. Je bent nooit verplicht een beschermtegel te nemen.
• Verwijder alle edelstenen van je werkbank die deel uitmaken van het gemaakte sieraad (uitgezonderd de stenen die beschermd zijn met een beschermtegel). De stenen gaan terug in de voorraad bij de ruïnes.

Je mag meerdere sieraden in 1 beurt maken, maar je mag pas aan het tweede sieraad beginnen wanneer je alle stappen hebt doorlopen.

• Stap 4: Sieraadkaarten aanvullen: (optioneel):

Vul alle sieraadkaarten op het speelbord weer aan vanuit de trekstapel

Einde van het spel

Wanneer de laatste fase van de dag, de avond, is afgerond, omhult de nacht de ruïnes en keert de rust weer.
Dit is het moment om alle punten te tellen. De puntentelling staat zeer duidelijk beschreven in het spelregelboek. De speler met de meeste punten is de winnaar van het spel.

Inhoud en design

De illustraties zijn van de hand van Nicholas Westgard en zijn heel erg mooi en gedetailleerd. Ook in dit spel heeft Jolly Dutch oog voor de kwaliteit van de spelmaterialen en voor detail.
Het spelregelboek is heel duidelijk en bevat voldoende voorbeelden, zodat het ook voor beginnende gezelschapsspelspelers een goede ondersteuning biedt.
Er is een solo-playmodus in het spelregelboek terug te vinden.

Verder in de doos

• 1x spelregelboek (NL/ENG)
• 50x edelstenen in 5 kleuren
• 1x centraal bord met draaischijf
• 4x werkbank met draaischijf
• 41x beschermtegel in 5 kleuren
• 4x dromedaris
• 8x speloverzicht
• 20x gereedschapstokens in 5 kleuren
• 4x waterdruppel
• 1x rondemarker
• 1x startfiche
• 66x sieraadkaarten ( 3 niveaus)
• 4x start sieraadkaarten
• 18x solo kaarten (2 types)
• 1x Khadans werkbank ( voor solo modus)

Conclusie

Kuldhara neemt ons mee naar een bestaande legende waarop de makers hun eigen spelsysteem van hebben gebaseerd. Zoals voor alle spellen van Jolly Dutch is er extra veel aandacht besteed aan het ecologische vervaardigingsproces. Ook werkten ze voor dit spel samen met Glen Dejaeger, de bedenker van het spel, een Belgische IT’er uit Vlaams-Brabant.

Het is fijn te zien dat het verhaal ook een stukje geschiedenis weergeeft; dat kan je makkelijk opzoeken op het internet 🙂
Het spelsysteem is goed uitgewerkt. Een sterk element zijn de draaiende werkbanken, wat helpt voor mensen die op het eerste zicht minder goed zijn in ruimtelijke oriëntatie. Dit bewijst dat er ook is nagedacht over inclusie binnen een deel van de bevolking.

De spelregels zijn heel duidelijk uitgelegd en bevatten heldere voorbeelden. Het is zeker geslaagd als vlot spelend familiespel. Het puzzelelement is ook goed uitgedacht en mooi weergegeven. Jolly Dutch zorgt ook bij Kuldhara voor een solo play-modus, wat zeker een meerwaarde is, althans dat vind ik :-).

Ik had op Spellenspektakel Utrecht 2025 de kans om met Alexander Kneepkens te spreken over zijn visie op het maken van bordspellen anno 2025. Dit interview kan je hier vinden of onder de rubriek interviews.

Meer info: //jollydutch.com/product/kuldhara/

Tekst en fotografie: Esmeralda Wolf